loundness war สงครามความดัง

     เมื่อพูดถึงสุดสายท้ายงาน เราก็จะพูดถึงขบวนการทางด้านการทำ Mastering ซึ่งแน่นอนประเด็นหนึ่งในหลายๆข้อที่เราต้องพูดถึงกันเสมอก็คือ Loundness war หรือสงครามความดัง

     ทำไมหยิบเรื่องนี้มาคุยกันอีก ก็เพราะว่าผมได้มีโอกาสคุยกับเพื่อนที่อยู่ในอเมริกา และสอบถามเรื่อง Mastering กับความสำคัญของงาน เพื่อนผมที่อยู่ที่อเมริกาได้บอกว่าที่นี่ให้ความสำคัญกับขบวนการนี้มาก และทุกคนจะพยายามทำให้ไม่ดังโดนเน้น Dynmic range เป็นสำคัญ

     ซึ่งยังผิดกับบ้านเราที่ยังขาดความเข้าใจ และพยายามกระโจนเข้าสู่สนามแห่งความดังอยู่เนืองๆ ซึ่งผลที่ได้ ทำให้เพลงขาดความน่าฟัง ขาดความเป็นดนตรี ทุกอย่างเหมือนหน้ากระดาน ถ้าเปรียบผู้หญิงก็แบนหล่ะครับ หาทรวดทรงไม่เจอ

     ต้องยอมรับว่าบ้านเรายังขาดความเข้าใจในเรื่องการทำ Mastering อยู่มาก ถึงมากสุด ที่กล่าวเช่นนี้ไม่ได้หมายความว่าบ้านเราไม่มีคนที่เข้าใจหรือทำไม่เป็น เพียงแต่เทคโนโลยีด้านการทำ Mastering ก็ไม่ต่างไปจากขบวนการอื่นๆที่มีขั้นตอน และการพัฒนาเดินหน้าอยู่อย่างต่อเนื่อง ดังนั้นในแต่ละยุคของมันก็มีกรรมวิธีการที่แตกต่างออกไป

     ที่น่ากลัวและเลวร้ายที่สุดก็คือ การฟังและเชื่อโดยไม่มีเหตุผลรองรับ ผมไม่ได้บอกคุณต้องฟังเพลงเพื่อหาพระแสงอะไร? เพียงแต่ถ้าคุณฟังเพื่อผ่อนคลาย เพื่อความบันเทิง ฟังไปก็ผ่านไปครับ เอาชิลล์ไว้ก่อน แต่หากคุณฟังเพื่อเรียนรู้ เพื่อศึกษา ก็ต้องแยกแยะ วิเคราะห์ และหาความรู้เพิ่มเติมจากงานที่คุณฟังด้วย งานดีไม่ใช่งานค่ายเสมอไป และงานอินดี้ ไม่ใช่งานด้อยคุณภาพเสมอไป

     ทุกงานมีคุณค่าในตัวมันเอง ดังนั้นการฟังงานอย่างมีเหตุผลถือเป็นสิ่งสำคัญ หลายงานในค่ายเป็นงานที่ดี และหลายงานก็แย่ งานอินดี้หรือค่ายอิสระหลายๆงานก็เป็นงานที่แย่ แต่ก็มีหลายงานที่ดีมากๆ ดังนั้นควรเปิดใจให้กว้างฟังอย่างมีสติใช้เหตุและผล รวมถึงอารมย์ในการตัดสินใจ  อย่าให้แค่คำว่า "เสียงดัง" เข้ามาเป็นตัวกำหนดคุณภาพของงานอย่างเดียว น่าเบื่อครับ "เสียงดัง ตังค์มา"

ปล. ดังได้นะครับแต่ต้องดีด้วยฝากไว้ครับ

มิกซ์บนคอมเสร็จแล้ว..ก่อนนำไปปั๊ม CD ..ต้องทำ MASTERING ?

     สำหรับหัวข้อนี้พอดีกับผมลองไปค้นหาใน Google คำว่า "การทำ Mastering" แล้วไปเจอคำถามนี้ซึ่งเป็นคำถามเก่าที่อยู่ในกระทู้ของ Webboard ของ www.patid.com ซึ่งกระทู้นี้ได้ปิดไปแล้ว ซึ่งเนื้อหาภายในได้ถามถึงว่า หากเรา Mix เพลงในคอมพิวเตอร์เสร็จแล้ว มีความจำเป็นหรือไม่ที่ต้องส่งไปทำ Master ที่สตูดิโอใหญ่ๆ (ซึ่งเค้าหมายถึง Mastering Studio) แล้วมันมีข้อดี หรือข้อด้อยอย่างไร ซึ่งผมก็เห็นว่ามีหลายคนสนใจในเรื่องนี้ หรืออาจเคยตั้งคำถาม หรืออาจจะมีคำถามอย่างนี้อยู่ในใจ

     โดยส่วนตัวผมแล้วผมก็รับทำ Mastering อยู่ ก็เลยอยากเข้ามาตอบในประเด็นนี้ และมาคลายข้อสงสัยให้กับเพื่อนๆ ที่อาจมีคำถามอย่างนี้อยู่ในใจ ซึ่งผมขอตอบแยกเป็นสองประเด็นนะครับคือ จำเป็นหรือไม่ที่จะต้องส่งไปทำ Master กับอีกประเด็นคือ เรื่องข้อดี ด้อย นะครับ

1. จำเป็นหรือไม่ต้องส่งไปทำ Master
ตอบ
     สำหรับคำถามนี้นั้นคงตอบแบบฟันธงไม่ได้เลยทีเดียว เพราะความจำเป็นของแต่ละคนคงไม่เหมือนกัน ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับความต้องการของการนำงานไปใช้ หรือเป้าหมายสุดท้ายของงานเป็นส่วนสำคัญ เช่น หากเราต้องการทำเพลงเล่นๆ หรือฝึกฝน อันนี้ก็อาจไม่จำเป็นที่จะต้องส่งทำ Mastering หรือว่าหากเราต้องการเรียนรู้การทำ Mastering ก็อาจต้องทำด้วยตนเอง กรณีนี้ก็อาจไม่ต้องส่งก็ได้ แต่ในกรณีนี้อาจจะจ้าง Master ก็ได้เพราะเราก็จะได้ไปดูการทำงานของ Mastering En

     แต่หากในกรณีที่งานของเราต้องการนำไปเผยแพร่ หรือต้องการงานที่มีคุณภาพสูง อันนี้ก็จำเป็นที่จะต้องจ้าง Mastering En ในการทำงานให้กับเรา เพราะด้วยประสพการณ์ของ Engineer เอง รวมถึงเครื่องมือที่ใช้ก็จะทำให้ Mix ของเรานั้นสมบูรณ์ขึ้น ซึ่งประเด็นที่สำคัญอีกประการคือ Mastering En จะไม่คุ้นเคยกับเพลงของเรา เมื่อเปลี่ยนคนฟัง หรือมีคนช่วยฟังงาน ก็จะทำให้เห็นถึงข้อดี หรือปัญหาที่อยู่ใน Mix นั้นๆ ซึ่งหากเราทำ Mastering เอง ปัญหาหนึ่งคือเราอยู่กับ Mix นั้น นานๆ อาจทำให้เราไม่เห็นจุดเด่น จุดด้อยในงานนั้นๆ

2. ข้อดี ข้อด้อย
ตอบ
     เรื่องข้อดี และข้อด้อย นั้นตอบกันจริงๆก็จะยาว แต่ตามความเห็นของผมข้อดีจะมีมากกว่า ข้อด้อย ถ้าจะให้ตอบข้อด้อยที่เป็นสาระสำคัญก่อนก็คือ เราไม่ได้ทำเอง และมีค่าใช้จ่ายเพิ่มขึ้น

     แต่อันที่จริงแล้วนั้นข้อดีจะมีมากกว่า เพราะการทำ Master ด้วย Software และ Hardware Mastering grade นั้นมีความแตกต่างกันอย่างมากทั้งในเรื่องคุณภาพเสียง และในเรื่องของ Head room ซึ่งทำให้ Output ที่ได้นั้นแตกต่างกัน อีกเรื่องที่คนมองว่าการจ้างทำ Mastering นั้นมีค่าใช้จ่ายเพิ่มขึ้น แต่อันที่จริงแล้วถือว่าคุ้มค่ามากต่อการลงทุน เพราะการที่เราจะซื้อเครื่องมือสำหรับการทำ Mastering ดีๆมาใช้ในงานเรานั้นคงไม่คุ้มค่าแน่ เพราะรวมๆแล้วเครื่องมือทำมาสเตอร์นั้นมีราคาเริ่มกันตั้งแต่ หลักแสนขึ้นไปเป็นฐานเริ่มต้น ไปจนถึงหลักล้าน ถ้าจะซื้อมาเพื่อทำงานก็คงถอนทุนกันยาก ดังนั้นการจ้างจึงเป็นสิ่งที่คุ้มค่ากว่าและเป็นคำตอบที่สมเหตุสมผลกว่านั่นเอง

     หวังว่าบทความนี้คงคลายข้อสงสัยหรือคำตอบได้บ้าง แต่หากเพื่อนๆยังมีคำถามก็ส่งคำถามมาถามกันได้นะครับที่ Jumpodt@gmail.com หรือโทรสอบถามพูดคุยกันได้ครับ 080-9998737 ก็ยินดีแลกเปลี่ยนทัศนะความเห็นครับ

Mix / Master

     ไม่มีอะไรมากมายครับพอดีได้มีโอกาสมิกซ์งานใหม่ ก็เลยเอามาให้ฟังกันเท่านั้นเองครับแก้เซ็งระหว่างรอน้ำท่วม รอมาจนเซ็งละครับ ไม่อยากให้ท่วมนะครับ แต่ถ้าเลี่ยงไม่ได้ อยากให้มันรีบมา แล้วรีบไปครับ ไปฟังกันครับ

My Mix and Master Metal by stucools

Metric Halo Sound (Mix/Mastering)

มีอีกสามเพลงให้เพื่อนๆได้ลองฟังเสียงที่ได้จาก Metric Halo กันครับ ต้องขอย้ำนะครับ เป็นซาวด์ที่ mix บน Metric Halo โดยผ่านโปรแกรม Logic Pro 9 ส่วนการ Mastering ก็อยู่บน DAW ของ Logic และทำบน MHL เช่นกันครับ

Workshop เดือน ก.ย.53

กลับมาอีกครั้งกับกิจกรรม Workshop ที่ถ่ายทอดจากประสพการณ์ในการทำงานแบบไม่มีกั๊ก เพื่อให้คุณข้ามขั้นตอนการเรียนรู้เพื่อนำเทคนิคที่ได้ไปใช้งาน และศึกษาต่อด้วยตัวเองได้อย่างกว้างขวาง กับ 4 Workshop ในเดือน กันยายน 53

Minimal System Instruments and Effects

สำหรับค่ายนี้ (ยาวเชียว) Minimal System Instrument and Effects ผมคิดว่าไม่ค่อยน่าจะคุ้นหูมากนัก สำหรับผมแล้วมันก็ไม่คุ้นเช่นกันครับ แปร่ว! ต้องถือว่าบังเอิญมากกว่า ที่ผมได้ท่องเว็บต่างๆเพื่อคนหาข้อมูล แล้วได้ไปเจอมา

ค่ายนี้มี VSTi และ VST ถือได้ว่าพอสมควรส่วนคุณภาพไม่ต้องถามผมเลยเพราะไม่ได้มีโอกาสได้ลองใช้งานเนื่องจาก Plugins จากค่ายนี้ไม่รองรับ RTAS และ AU ก็ทำให้ผมหมดสิทธิ์ไป แต่ใครที่ใช้ PC และ Host รองรับ VSTi กับ VST ก็จะมีโอกาสได้ใช้งานครับ

เหตุที่ทำให้ผมไปเจอ Web นี้เข้าเพราะผมค้นหาข้อมูลไปเรื่อยๆในเรื่องของ Mastering Gear แล้วดันบังเอิญว่าค่ายนี้ได้ออก Plug ตัวใหม่ที่รองรับการทำงานด้าน Mastering ซึ่งพอเข้าไปดูก็น่าสนใจดีครับ (แต่คงไม่ได้ลอง) ทั้งหน้าตา สีสรรค์ ซึ่งมีชื่อว่า MS|strip2

MS|strip2 เป็น Plug ที่ออกแบบมาเป็น Mastering Strip ส่วน 2 ก็คือ Version 2 แต่ไม่เห็นจะมี Version แรกให้ยลซะงั้น เอาเป็นว่าอย่าไปสนเวอร์ชั่นครับ

สำหรับ MS|strip2 นั้นประกอบไปด้วย Parametic EQ 5 Bands และ Compressor รวมทั้ง Limiter ในตัวเดียวกัน ส่วนหน้าตานั้นก็ออกแบบมาในรูป Rack มี Meter หน้าตาคล้ายๆพวก Fairchild ตระกูล 660, 670 เอาเป็นว่าดูดีครับ ส่วนคุณภาพเสียง และ Chain ของตัว Plug จะเป็นอย่างไรคงต้องโหลดไปเล่นดูครับเค้ามี Demo ให้ลองครับ แต่คาดเดาว่า Chain คงจะเป็น EQ -> Compress -> Limiter เป็นแน่ครับ


ข้อมูลเพิ่มเติมและ Demo ที่ http://www.minimalsystem.com/msistripinfo.html

ทำไม Mastering Engineer ถึงต้องมี Compressor เยอะ?

ผมได้รับคำถามนี้มาจากเพื่อนๆ ไม่ดิ! ต้องบอกน้องๆเค้าถามผมว่าเท่าที่ดูรูปจาก Google เห็นว่าห้อง Mastering ทำไมส่วนใหญ่มี Compressor เยอะแยะ หลายตัวจังเค้าจะใช้อะไรกันมากมายขไหนหนาด ว่างั้น!

คงต้องบอกว่าที่ต้องมีมาก หรือหลายตัวเพราะว่าแต่ละตัวนั้นให้บุคลิคของเสียงที่แตกต่างกันออกไป บางตัวก็ให้โทนที่หนาขึ้น บางตัวก็ให้โทนที่กว้าง บางตัวก็ช่วยให้ Punch มากขึ้น หรือบางตัวก็ไม่เปลี่ยนแปลงอะไรเลย ซึ่งนี่ก็เป็นส่วนนึงครับจากเหตุ ว่าทำไมต้องมีหลายตัว ก็คงเป็นคำตอบได้ระดับนึงนะครับ ว่าทำไมต้องมีหลายๆตัว

แต่ที่สำคัญกว่าคือคุณต้องรู้ว่าแต่ละตัวให้อะไร เพราะนั่นจะเป็นการเติมเต็มให้กับ Mix และหรือไม่เปลี่ยนแปลง Mix เพราะหาก Mix นั้นสมบูรณ์ในตัวอยู่แล้ว คุณก็ไม่ควรไปเปลี่ยนแปลง Mix นั้นๆในขณะที่ทำ Master นั่นเองครับ

อุ๊ย! Mastering เหรอ? หมู

     พูดอย่างนี้ผมว่าคงมีคนหมั่นใส้ผมบ้างหล่ะ 555+ กับหัวข้อ "อุ๊ย! Mastering เหรอ? หมู" ก็มันจริงหนิครับเมื่อผมเข้าไปดูกระทู้ต่างๆตามเว็บไซต์ต่างๆที่มีการพูดถึงการทำ Mastering บทสรุปของการทำก็แค่ "ดัง!" และเรามักพบเจอกับสิ่งเหล่านี้

"ทำไงพี่เพลงถึงจะดังเหมือน RS กับ GMM"

"พี่สอนผม Mastering หน่อย"

"พี่ใช้ L2 ทำ Mastering ได้ใช่ไหมครับ"

"ฯลฯ"

     ครั้นจะอธิบายให้เข้าอกเข้าใจก็ใช้เวลาพอควรกว่าจะตอบได้รอบด้าน ผมอยากบอกว่าถ้ามันง่ายขนาดนั้นก็ดีครับเพราะเท่าที่ประสพการณ์ของผมมันฟ้อง มันสั่งผมเวลาผมต้องนั่งทำ Master งานซะกะชุดมันเหนื่อยมาก และหากงานนั้นมาจากหลากหลายที่มา แต่ต้องมารวมกันเป็นหนึ่งอัลบั้มแล้วหล่ะก็ผมบอกได้คำเดียวครับว่าเหนื่อยๆจริงๆ

     ผมกล้าพูดตรงๆแบบฟันธงไม่กลัวใครด่า บ้านเรามีคนที่เข้าใจเรื่อง Mastering น้อย ถึงน้อยมากครับ และการทำ Mastering ดีๆก็ใช้เวลาพอสมควรเลยทีเดียวครับ นอกจากนั้นเครื่องไม้ เครื่องมือต่างๆ ไม่ว่าจะเป็น Software หรือ Hardware ที่ใช้ในการทำ Mastering ก็มีราคาแพงพอสมควรเลยทีเดียว ยิ่งเมื่อเทียบกับค่าตอบแทนการทำงาน

     แต่ด้วยเทคโนโลยีที่เราเข้าถึง แต่อาจไม่เข้าใจ ทำให้ใครก็คิดว่าการทำ Mastering เป็นเรื่องหมูคูณสอง ก็นี่ไงหล่ะครับเพลงที่เราฟังทุกวันนี้ถึงดัง ดัง ดังอย่างไม่มีคุณภาพ ดัง เหมือนกระจกที่ กรอบ แบน บาง เพราะทุกอย่างดังอย่างไม่มีเหตุผล นึกอะไรไม่ได้ก็เอาดังไว้ก่อนประมาณว่า "อู๊ยยยย! จะเอาไรกันนักหนา ราคาก็แค่นี้ เอาดีไม่ได้ก็เอาดังไว้ก่อนละกันวะ!" นี่แหล่ะครับ เจริญ เอเมน

T-RackS 3 Singles Mixing Tools

     จะบอกว่ายังไงดี บุหรี่ แบ่งขายมั้ง (คำเตือน : การสูบบุหรี่เป็นอันตรายต่อสุขภาพและเงินในกระเป๋า) พูดจาซะน่าเกลียดก็ไม่ใช่เพราะอะไรครับเพราะว่าผมเชื่อว่าเพื่อนๆคงรู้จัก T-RackS 3 กันแล้วซึ่งเป็น Stand alone และ Plugins สำหรับการ Mix and Mastering

     เพียงแต่ว่าหากการใช้เป็น Plugins และมีความจำเป็นจะใส่แค่ EQ ก็ต้องยกยวง System ของ T-RackS ขึ้นมาด้วยให้มันหนักเครื่องเล่นซะงั้น แถมที่สำคัญคือราคาค่าตัวตอนซื้อก็แสนแพง ดังนั้นทาง IK Multimeder ก็เลยตัดใจแกะซองแบ่งขาย อิอิ (พูดซะน่าเกลียด) โดยแยกจำหน่าย Plugins ออกมาเป็นตัวๆไปครับ เพื่อที่จะได้เบาเงินคนซื้อ และเบาแรงเครื่องเวลาใช้ แหมเข้าใจคิด ส่วนในรายละเอียดลึกๆ ก็ไปติดตามกันได้ที่ http://www.ikmultimedia.com/trsingles/features/

รายการดีๆตอนเด่นๆที่หน้าชม

     สำหรับเพื่อนๆที่เป็นนักดนตรีส่วนใหญ่เวลากลางคืนอาจคือช่วงเวลาทำงาน หรือเล่นดนตรีอาจทำให้พลาดช่วงเวลาของรายการดีๆที่ชื่อ 108 Music แต่ที่ต้องมาเขียนบอกกันก็เพราะว่า มีสองตอนที่น่าสนใจและต้องไปติดตามกันซึ่งทั้งสองตอนนี้เป็นการสัมภาษณ์ "พี่วู๊ดดี้" ซึ่งใครหลายคนรู้จักกันเป็นอย่างดี แต่ก็อาจยังมีที่ไม่รู้จักเค้าเป็นใครก็ไปรู้จักกันครับ

     ส่วน VDO สองตอนนี้จะพูดถึงคนที่อยู่เบื้องหลังความสำเร็จของศิลปิน และอยุ่ในตำแหน่งท้ายสุด นั่นคือคนทำ Mastering สำหรับเรื่อง Mastering นั้นผมเชื่อว่าเพื่อนๆหลายคนคงสนใจ ยังไงก็ไปชม VDO Clip ย้อนหลังรายการกันครับ โดยไปที่ www.thaipbs.or.th แล้วทำตามรูปด้านล่างครับ ตามขั้นตอนเดี๋ยวก็เจอ Clip สองตอนนี้ รีบดูครับก่อนที่จะหายไปครับ

ต้นสายปลายเหตุ

    บ่อยครั้งครับที่ผมได้คุยได้พูด..ได้โม้! กับเพื่อนๆทั้งที่เป็นคนทำงานด้านเสียง หรือแม้กระทั้งเป็นแค่คนฟังงาน หลายต่อหลายคนมักพูดว่า? "ซาวด์ไม่ดีเลย" "เสียงไม่หนาเลย" และอีกสารพัดเพียบ

     บ้างก็โทษคน Mix บอกว่า "Mix มาแบนบาง" บ้างก็โทษคน Mastering บอกว่าดันซะจนบี้บางกรอบ เหมือน Pizza แป้งบางกรอบ และอีกหลากหลายเหตุผลเลยทีเดียวที่ผมเคยได้ยิน

    

"ต้นสายปลายเหตุ" ที่หลายๆคนไม่พูดถึงกันและผมว่าสำคัญมากๆก็คือ Recording หรือการบันทึกเสียงคุณเชื่อหรือไม่ครับว่าในต่างประเทศ Mixdown Engineer หลายๆคนบอกว่า "ขอบคุณสำหรับรางวัลที่ได้รับสำหรับการ Mix ในอัลบั้มนี้ต้องบอกว่าคุณภาพเสียงที่ดีทำให้ผมสามารถ Mix ได้ง่ายขึ้น.." เช่นกันครับ Mastering Engineer หลายๆคนที่ทำงานดีๆออกมามักพูดว่า "ขอขอบคุณ Mixdown Engineer ที่ทำให้การทำงานของผมง่ายขึ้น"

     และนี่อาจเป็นตัวอย่างที่ชี้ให้เราได้เห็นว่าคุณภาพงานที่ดีมันต้องเริ่มมาจากขั้นตอนแรก ต้องใส่ใจ เพราะมันคือทั้งหมดของขบวนการต่อๆไป เลิกเถอะครับกับคำว่า

"อัดๆไปเหอะ เดี๋ยวส่งให้พี่เค้าไปแก้ตอน Mix เอา"

"ไม่เป็นไรหรอกนิดหน่อย เดี๋ยวไป Mix ก็หาย"

"Mix ไปเถอะเดี๋ยวทำ Mastering ก็ดีเอง"

และอีกสารพัดเพียบที่คุณกำลังจะพูด หรือคิดอยู่ในหัว ปรับทัศนะใหม่กันนะครับ "คงไม่มีใครทำกับข้าวได้น่ากิน จากผักเหี่ยวๆ และหมูที่กำลังเน่า" เอเมน